Wie de huidige situatie grondiger wil laten beoordelen, kan een GACS-scan laten uitvoeren. Daarbij worden de installaties en de aansturing getoetst aan de geldende GACS-eisen. Het inspectierapport laat zien wat al op orde is en waar nog actie nodig is. Zelf kun je ook alvast beginnen door installatietekeningen, systeemoverzichten en technische documentatie samen te brengen in één overzicht.
Zo zet je de eerste drie stappen richting GACS
Veel utiliteitsgebouwen hebben al meer techniek en data in huis dan vaak wordt gedacht. Toch ontbreekt regelmatig het overzicht: welke installaties zijn er, welke informatie leveren ze op en werken systemen al met elkaar samen? Wie met GACS aan de slag wil, hoeft daarom niet direct te beginnen met nieuwe techniek. De eerste stap is weten waar je gebouw nu staat en vanuit daar bepalen wat nodig is.
Stap 1: krijg overzicht in je installaties en systemen
Verwarming, koeling, ventilatie, verlichting, zonwering, meters en sensoren: in een utiliteitsgebouw komen veel verschillende installaties samen. Door uitbreidingen, vervangingen en aanpassingen raakt het totaalbeeld door de jaren heen gemakkelijk versnipperd. Begin daarom met een inventarisatie van de aanwezige installaties, systemen en beschikbare data. Kijk daarbij ook waar informatie wordt uitgelezen en welke systemen al met elkaar kunnen communiceren.
“Tijdens GACS-trajecten zien we regelmatig dat organisaties meer informatie beschikbaar hebben dan ze vooraf verwachten”, vertelt Tim Akkermans, specialist GACS bij Hoppenbrouwers. “Zodra je systemen, data en verbindingen naast elkaar legt, wordt sneller duidelijk waar je staat en waar kansen liggen.”
Stap 2: maak beschikbare data bruikbaar
Veel gebouwen verzamelen al gegevens over energieverbruik, temperatuur, CO₂, luchtkwaliteit en bezetting. Die informatie staat alleen vaak verspreid over verschillende installaties, dashboards en platformen. Door die gegevens samen te brengen, krijg je beter zicht op de prestaties van het gebouw en zie je sneller waar installaties onnodig draaien of instellingen niet goed aansluiten op het daadwerkelijke gebruik.
“Data krijgt vooral waarde wanneer je ermee kunt sturen”, legt Tim uit. “Als informatie overzichtelijk beschikbaar is, zie je sneller waar energie verloren gaat en waar je instellingen kunt verbeteren.”
Je hoeft daarvoor niet meteen alle beschikbare data te ontsluiten. Begin bijvoorbeeld met drie gegevens die voor jouw gebouw belangrijk zijn, zoals energieverbruik, temperatuur en CO₂. Kijk waar deze data vandaan komt, hoe betrouwbaar die is en of je deze informatie op één plek kunt volgen. Daarmee wordt snel duidelijk wat al goed geregeld is en waar nog informatie ontbreekt.
Download de whitepaper: GACS uitgelegd
Ontdek wat de GACS-wetgeving betekent voor jouw gebouw, welke verplichtingen gelden en hoe je slim voorbereidt bent op de toekomst.
Download de whitepaperStap 3: laat installaties op elkaar reageren
De volgende stap is systemen slimmer met elkaar laten samenwerken. In veel gebouwen functioneren verwarming, ventilatie, verlichting, zonwering en laadvoorzieningen nog grotendeels als losse onderdelen. Daardoor houden installaties beperkt rekening met elkaar en blijven kansen om energie slimmer te gebruiken liggen.
Door installaties bijvoorbeeld via een gebouwbeheersysteem (GBS) of energiemanagementsysteem (EMS) met elkaar te verbinden, ontstaat een centrale regellaag. Zo kan ventilatie terugschakelen wanneer een ruimte leeg is, kan verwarming rekening houden met de bezetting en kunnen installaties beter reageren op de beschikbare netcapaciteit.
“Een slim gebouw kijkt naar het totaal”, zegt Tim. “Wanneer installaties informatie uitwisselen, kun je beter sturen op wat er op dat moment nodig is. Dat helpt bij energiegebruik en comfort, maar ook bij vraagstukken rond netcongestie.”
Kijk daarom eens naar één concrete situatie in je gebouw waarin systemen nu nog los van elkaar werken. Juist daar wordt vaak snel zichtbaar welke winst te behalen is door installaties beter op elkaar af te stemmen.
Begin bij wat er al is
Veel gebouwen hebben de basis voor GACS al deels in huis. Door installaties, data en systemen eerst goed in kaart te brengen, zie je sneller wat al kan en welke stappen nog nodig zijn.
Stel je vraag
Tim Akkermans
Specialist GACS