Regelgeving, richting en realiteit: verduurzamen zonder vast te lopen

Bij de verduurzaming denken veel organisaties direct aan energieverbruik. Toch ligt volgens Jantine een groot deel van de impact juist bij materialen en grondstoffen. Circulariteit speelt daarom een steeds belangrijkere rol in verduurzaming van gebouwen.

Dat gaat niet alleen over duurzaamheid, maar ook over strategische onafhankelijkheid. Minder afhankelijk zijn van schaarste grondstoffen uit andere delen van de wereld wordt de komende jaren steeds belangrijker.

Jantine stelt dat hier grote kansen voor Nederland liggen. We zullen in die waardeketen met partners en leveranciers op een andere manier moeten gaan samenwerken. Dat vraagt ook om een bredere blik bij verduurzamingsprojecten. Kijk daarom niet alleen naar het energieverbruik van een gebouw, maar ook naar de materialen die worden toegepast en de mogelijkheden voor hergebruik. Bespreek de keuzes al vroeg met ontwerpers, installateurs en leveranciers. Zo wordt circulariteit onderdeel van het ontwerp, in plaats van een toevoeging achteraf.

Een van de grootste uitdagingen in verduurzaming is dat verschillende regels soms botsen.

Zo sturen energieprestatienormen op energiezuinigheid, terwijl andere regelgeving juist kijkt naar materiaalgebruik en milieubelasting. Daardoor ontstaat regelmatig een spanningsveld tussen energie-efficiëntie en circulariteit.

Volgens Jantine en Niels vraagt dit om meer uniformiteit en eenvoud. Niet méér losse regels, maar betere samenhang tussen bestaande kaders.

Daarnaast groeit de behoefte aan betrouwbare data en duidelijke definities rondom circulariteit. Want zolang iedere partij een andere meetmethode gebruikt. Blijft verduurzaming onnodig complex. Breng daarom bij de start van een verduurzamingsproject in kaart welke eisen en ambities samenkomen. Door energie, materiaalgebruik, circulariteit en regelgeving vanaf het begin integraal mee te nemen, worden mogelijke tegenstrijdigheden eerder zichtbaar en voorkom je dat een keuze op het ene vlak later problemen veroorzaak op het ander vlak.

Duurzaamheid draait allang niet meer om voldoende wetgeving. Het wordt steeds vaker onderdeel van de waarde van een gebouw.

Zo ziet Niels Baartman dat certificering zoals BREEAM steeds belangrijker worden voor beleggers en financiers. Een duurzaam gebouw levert niet alleen energiebesparing op, maar verhoogt ook de aantrekkelijkheid en toekomstbestendigheid van vastgoed.

Dat betekent dat het loont om bij verduurzaming verder te kijken dan de investering van vandaag. Kijk ook naar wat een duurzame keuze op langere termijn oplevert, bijvoorbeeld in energielasten, aantrekkelijkheid voor huurders, financierbaarheid en toekomstbestendigheid. Door duurzaamheid mee te nemen als onderdeel van de totale waarde van een gebouw, wordt verduurzaming meer dan alleen een verplichting.

Circulariteit hoeft niet direct perfect te zijn om impact te maken.

Volgens Niels Baartman zit veel winst juist in praktische keuzes die relatief eenvoudig toepasbaar zijn, denk hierbij aan:

• Losmaakbare gevelpanelen;
• Geschroefde staalconstructies;
• Herbruikbare materialen;
• En installaties die eenvoudiger te demonteren zijn.

Met relatief kleine aanpassingen kunnen gebouwen als grotendeels circulair worden ontworpen, zonder dat de investering direct enorm stijgt.

Dat vraagt vooral om een ander manier van kijken naar bouwen. materialen en eigenaarschap. Begin daarom met keuzes die binnen een project direct toepasbaar zijn. Onderzoek bijvoorbeeld welke materialen opnieuw gebruikt kunnen worden of hoe een installatie later eenvoudiger gedemonteerd kan worden. Door ervaring op te doen met kleine stappen, wordt circulariteit steeds meer onderdeel van de manier van ontwerpen en bouwen.

Wanneer regelgeving richting geeft én ruimte laat voor innovatie, ontstaat de ruimte om vandaag al stappen te zetten naar gebouwen die niet alleen energiezuiniger, maar ook circulairder en toekomstbestendiger zijn.