GACS-verplichting in 2026: geldt die ook voor mijn gebouw?

Sinds 1 januari 2026 geldt voor veel utiliteitsgebouwen een GACS-verplichting. Heb je een verwarmings- of airconditioningsysteem van meer dan 290 kW, dan is het belangrijk om te weten of jouw gebouw onder de regels valt én of de huidige techniek al voldoende is. Volgens Tim Akkermans, specialist GACS bij Hoppenbrouwers, zit daar in de praktijk vaak de grootste vraag. “In veel gebouwen is al behoorlijk wat techniek aanwezig. De vraag is vooral of die techniek ook doet wat GACS van je vraagt.”

Wanneer geldt de GACS-verplichting?

De eerste stap is kijken naar het vermogen van je verwarmings- en airconditioningsinstallaties. Ligt dat boven de 290 kW, dan kan de verplichting van toepassing zijn. Vanaf 2030 wordt die grens verlaagd naar meer dan 70 kW, waardoor nog meer utiliteitsgebouwen ermee te maken krijgen.

In de praktijk is dat vermogen niet altijd eenvoudig vast te stellen. Meerdere toestellen kunnen samen één installatie vormen wanneer ze regeltechnisch aan elkaar gekoppeld zijn. In andere situaties worden verwarming en koeling juist afzonderlijk beoordeeld. “Daarom kijken we altijd naar hoe de installatie echt is opgebouwd en aangestuurd”, legt Tim uit. “Alleen wat vermogens bij elkaar optellen geeft niet altijd het juiste beeld.”

Ook de functie van het gebouw telt mee. De verplichting richt zich op utiliteitsgebouwen en kan dus ook gelden voor bijvoorbeeld fabriekshallen, werkplaatsen en laboratoria, zolang de installaties aan de voorwaarden voldoen.

Download de whitepaper: GACS uitgelegd

Ontdek wat de GACS-wetgeving betekent voor jouw gebouw, welke verplichtingen gelden en hoe je slim voorbereidt bent op de toekomst.

Download de whitepaper

Een GBS is niet automatisch genoeg

Valt jouw gebouw onder de verplichting, dan komt al snel de volgende vraag op: we hebben toch al een gebouwbeheersysteem? Dat helpt zeker, maar het betekent nog niet automatisch dat je aan GACS voldoet.

De eisen gaan namelijk verder dan centraal bedienen. Je moet het energieverbruik kunnen volgen en analyseren, rendementsverlies kunnen signaleren en technische systemen met elkaar kunnen laten communiceren. “De naam van het systeem zegt eigenlijk weinig”, zegt Tim. “Het gaat erom wat het in de praktijk kan. Wordt de juiste informatie verzameld? Zie je afwijkingen op tijd? En kunnen installaties gegevens met elkaar uitwisselen?”

Een GACS hoeft daarbij ook niet uit één systeem of van één fabrikant te bestaan. Verschillende systemen kunnen samen prima voldoen, zolang de benodigde functies maar aanwezig zijn en goed op elkaar aansluiten.

Wat moet er dan op orde zijn?

Als de verplichting voor jouw gebouw geldt, moet de techniek dus meer kunnen dan alleen data verzamelen. Je wilt kunnen volgen hoeveel energie wordt gebruikt, beoordelen of installaties efficiënt functioneren en waar nodig kunnen bijsturen.

Ook moet het systeem rendementsverlies kunnen signaleren en inzicht geven in mogelijkheden om de energie-efficiëntie te verbeteren. Daarnaast moeten technische systemen onderling kunnen communiceren, ook wanneer verschillende soorten apparatuur of fabrikanten worden gebruikt.

Volgens Tim zit juist daar vaak het verschil tussen “we hebben al veel techniek” en daadwerkelijk voldoen. “Een gebouw kan meerdere dashboards en regelingen hebben, terwijl er toch functionaliteiten ontbreken. Daarom wil je eerst weten hoe de huidige situatie zich verhoudt tot de eisen.”

Twijfel je of jouw gebouw eronder valt?

Dan is het slim om eerst vast te stellen hoe je gebouw en installaties precies zijn opgebouwd. Kijk naar de gebruiksfunctie, het nominale vermogen van de verwarmings- en koelsystemen en de manier waarop die systemen worden aangestuurd.

Valt jouw gebouw onder de verplichting, dan kun je daarna beoordelen welke GACS-functionaliteiten al aanwezig zijn en wat nog ontbreekt. “Je wilt eerst weten waar je staat”, zegt Tim. “Als dat duidelijk is, kun je veel gerichter bepalen wat er nog nodig is.”

Zo voorkom je dat GACS een groot technisch project wordt zonder duidelijke richting, en weet je precies welke vervolgstappen voor jouw gebouw relevant zijn.

Twijfel je of jouw gebouw onder de verplichting valt?

Met een GACS-scan brengen we in kaart wat al op orde is en welke stappen nog nodig zijn.

Stel je vraag

Tim Akkermans

Specialist GACS

Ontvang onze nieuwsbrief

Open vergelijk popup

Vergelijk